Thứ Bảy, 10 tháng 1, 2009

Chuyện bạn già : Tê ngón tay khi ngủ

Tôi thường bị đánh thức vào sáng sớm bởi triệu chứng tê các đầu ngón tay ở bên cánh tay trái. Có hôm tê nguyên cả cánh tay. Khi ngủ thì NN nằm nghiêng cả 2 bên chứ không hẳn chỉ nghiêng bên trái. Nhưng cánh tay phải thì chưa thấy có triệu chứng tê cứng.

Có thể đó là triệu chứng đầu tiên cho biết là các đĩa sụn ở giửa các xương cổ C4-C5-C6 bị thoái hóa nên đè vào dây thần kinh.... Để lâu có thể bị đau và tê nhiều hơn ở các đầu ngón tay và cả cánh tay..... Chửa trị: không được nằm gối cao....chỉ dùng cái khăn cuộn tròn và lót dưới cổ là được rồi... có thể dùng Home traction devive , đây là dụng cụ dùng để kéo cái cổ., để khoảng cách các đốt xương cổ giản ra.....mỗi ngày kéo vài lần sẽ thấy giảm đau.... Tôi không phải là bác sĩ, nên đi chụp hình MRI và tham khảo với bác sĩ trước khi dùng phương pháp này. chúc may mắn

Anh tôi cũng bị giống vậy và bác sĩ cũng nói y như BOHO đã viết. Đây là một trong những "bệnh già". Tập thể dục cổ và vai mỗi ngày chỉ để giảm triệu chứng và giãm đau thôi chứ không phai? là chữa trị. BS nói chỉ khi nào lâu ngày đau quá chịu không thấu thì sẽ mổ nhưng nếu không đau quá , chịu được thì không nên mổ.

Anh của xuan cũng bị như vậy dó .Mỗi lần thức giấc là mấy ngón tay bị tê cứng , dôi khi bị cả cánh taỵ Ảnh di bac' sĩ , ông BS nói là máu chạy không dều , nên gây ra chứng tê nhức trong khi ngủ. Cách duy nhất là tập thể dục dều dặn sẽ giảm và tư` từ sẽ hết. cac'h tập có trong các web yoga dó.

Ngâm nước nóng với muối cho nở mạch máu xem có bớt không? Đi tắm spa, ngâm hồ nước nóng ở hồ bơi đó. Nếu không bớt thì chà 2 bàn tay vô cái bàn chà là khoẻ re hè! Tôi cũng bị như vậy, chà chừng 2 lần trong ngày là thấy có kết quả. Mua ở tiệm thuốc bắc ở Toronto Canada.

Tê đầu ngón tay là do bệnh gì?
"Vì công việc, tôi hay lái xe máy. Gần đây, 10 đầu ngón tay bị tê, có phải do tôi cầm tay lái nhiều nên máu không lưu thông?" Ngọc Thủy, 23 tuổi, Quế Sơn, Quảng Nam.

Trả lời:

Tình trạng của bạn là một chứng bệnh rất thường gặp, được gọi là hội chứng ống cổ tay. Các đầu ngón tay bị tê do dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi qua vùng cổ tay. Bệnh này thường gặp ở nữ, tuổi trung niên, nhưng cũng có thể xảy ra ở người trẻ, lao động hoặc công việc phải sử dụng cổ tay quá mức như đánh máy tính, nội trợ, chèo thuyền, chạy xe...

Lúc đầu, triệu chứng tê chỉ xảy ra khi làm việc, về sau có cả khi ngủ dậy lúc sáng sớm và có thể kéo dài liên tục trong ngày. Hội chứng ống cổ tay nếu phát hiện sớm và điều trị tích cực thì có thể khỏi hẳn.

Cách điều trị là giảm bớt những công việc phải sử dụng cổ tay, mang nẹp vào buổi tối, dùng thuốc kháng viêm. Trường hợp nặng hơn có thể phải chích corticoid vào ống cổ tay hoặc phẫu thuật. Bạn cần khám bác sĩ chuyên khoa và đo điện cơ để xác định chắc chắn trước khi điều trị.

BS. Trương Công Dũng, Bệnh viện Nhân Dân 115 TP HCM

Nhiều nguyên nhân có thể gây tê tay: hay gặp nhất là hội chứng ống cổ tay, co thắt mạch máu ngoại vi, rối loạn canxi huyết. Hội chứng ống cổ tay xuất hiện là do dây thần kinh giữa bị chèn ép ở cổ tay. Ở cổ tay, dây thần kinh giữa đi trong một bao, gọi là ống cổ tay (carpal tunnel). Ống cổ tay được tạo bởi phía dưới và hai bên là các xương của cổ tay; phía trên có một tấm gân rộng gọi là cân ngang của cổ tay phủ lên như một cái mái. Dây thần kinh giữa có chức năng nhận cảm giác ngoài da của ngón trỏ, ngón giữa và gan bàn tay ở phía dưới 2 ngón tay đó và điều khiển vận động các cơ của các ngón tay. Do ống cổ tay khá chật, khi nó chít hẹp lại thì dây thần kinh giữa bị chèn gây ra hội chứng ống cổ tay. Bệnh thường gặp ở những người lao động dùng nhiều động tác lắc cổ tay như băm chặt, quay guồng dây câu cá... Một số bệnh như chấn thương vùng cổ tay, viêm đa dây thần kinh, viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cũng gây hội chứng ống cổ tay.

Biểu hiện của bệnh như thế nào?

Dấu hiệu ban đầu là tê tay, tê ở gan bàn tay, cùng với ngón trỏ và ngón giữa (vùng dây thần kinh giữa chi phối cảm giác). Hay gặp nhất là người bệnh chỉ thấy tê ngón trỏ và ngón giữa. Tuy nhiên cũng có những trường hợp người bệnh cảm thấy tê ở tất cả các ngón tay, và tê nhiều hơn ở hai ngón trỏ và giữa. Tê tay thường xuất hiện khi cử động bàn ngón tay như: cầm nắm dụng cụ lao động lâu; lái xe máy đi xa, có khi đang đi xe phải dừng lại và vẩy tay mấy cái cho đỡ tê rồi mới đi tiếp được; có khi tê tay xuất hiện trong lúc nghỉ ngơi như khi đang ngủ bị thức giấc vì tê và đau các ngón tay, người bệnh phải dậy đi lại và vẩy tay một lúc cho đỡ tê mới ngủ tiếp. Thời gian đầu, bệnh chỉ xuất hiện ở một tay và thường là ở tay thuận hay làm động tác lắc cổ tay. Nhưng về sau có thể tay bên kia cũng bị tê. Khi khám bệnh, dùng búa cao su gõ vào cổ tay, người bệnh thấy tê lan xuống các ngón tay, gọi là dấu hiệu tinnel. Nếu sau một thời gian không được điều trị, bệnh sẽ tiến triển nặng gây rối loạn vận động, tay cử động yếu và teo khối cơ ô mô cái. Nếu cố làm động tác quá gấp hay quá ưỡn cổ tay thấy các triệu chứng tê tay và đau tăng lên. Hội chứng ống cổ tay không những gây tê tay mà còn làm teo bàn tay nếu để muộn. Muốn chẩn đoán chính xác hội chứng ống cổ tay người ta sử dụng phương pháp đo điện cơ. Một công trình nghiên cứu trong nước đã xác định những tiêu chuẩn chẩn đoán phù hợp với người Việt Nam và hiện đã áp dụng ở một số bệnh viện. Máy đo điện cơ cũng đã được trang bị ở nhiều bệnh viện.

Chữa trị bệnh ra sao?

Vùng thần kinh giữa chi phối ở cổ bàn tay.

Tùy theo mức độ tổn thương và thời gian bị bệnh có thể áp dụng các phương pháp điều trị như sau:

- Điều trị nội khoa: sử dụng các thuốc giảm đau chống viêm uống; dùng thuốc corticoid tiêm vào trong ống cổ tay để chống viêm, kết quả bệnh có thể khỏi từ vài tháng đến nhiều năm, tùy thuộc vào việc bệnh được phát hiện càng sớm thì thời gian càng khỏi được lâu. Chú ý điều trị tích cực các bệnh là nguyên nhân có thể gây ra hội chứng ống cổ tay như: viêm đa dây thần kinh, viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm, chấn thương cổ tay.

- Điều trị phẫu thuật: khi điều trị nội khoa không kết quả hoặc kết quả rất hạn chế nên phẫu thuật để giải phóng dây thần kinh ra khỏi ống cổ tay. Thủ thuật này chỉ cần gây tê tại chỗ, bệnh nhân có thể không cần nằm viện, kết quả đa số bệnh nhân khỏi vĩnh viễn.

Để phòng bệnh, cần chú ý thực hiện: làm động tác khởi động cổ tay (và toàn thân) trước khi lao động đối với các công việc phải thường xuyên sử dụng động tác lắc cổ tay như: băm, chặt, quay cổ tay để guồng dây câu cá, lái xe máy đi xa... Có khởi động như vậy, các cơ và khớp ở cổ tay mới được hoạt động nhịp nhàng, tránh các chứng bong gân, phù nề ở vùng cổ tay. Khi thấy bị tê tay, tê tăng lên khi lao động, lái xe máy, hoặc bị tê khi đang ngủ, tê nhiều ở ngón trỏ và ngón giữa nên đi khám ngay để làm chẩn đoán điện xác định bệnh. Phát hiện và khám sớm rất có lợi, vì khi đã chẩn đoán chính xác là hội chứng ống cổ tay thì việc điều trị tê tay sớm có kết quả tốt.

Trên đây là những dấu hiệu của bệnh tê tay và hội chứng của bệnh ống cổ tay bạn đọc và xem những dấu hiệu tê tay của mình có giống như những dấu hiệu của mình gửi cho bạn không? Bạn nên đi khám bác sỹ và điều trị phát hiện bệnh kịp thời. Chúc bạn luôn vui vẻ!

Thứ Năm, 8 tháng 1, 2009

Hâm Nóng Toàn Cầu Và Tăng Cao Nguy Cơ Sạn Thận ( Bác sĩ Trần Mạnh Ngô )


Bs Margaret Preale thuộc Đại Học UT Southwestern nghiên cứu nguy cơ sạn thận liên hệ hâm nóng toàn cầu. Kết quả đăng trong báo Proceedings of the National Academy of Sciences, 2008. Hâm nóng toàn cầu sẽ tăng nguy cơ sạn thận ở những tiểu bang thuộc vòng đai ở Hoa Kỳ như tiểu bang Alabama, Arkansas, Florida, Georgia, Louisiana, Mississipi, North Carolina, và Tennessee.
Bs Tom Brikowski dùng mô hình hâm nóng toàn cầu (Intergovermental Panel on Climate change's 2007 Fourth Assessment report) tiên đoán nhiệt độ tăng cao dựa theo ước lượng không khí nhà kính (future greenhouse gases). Kết quả cho biết nhiệt độ toàn cầu sẽ tăng cao rất nhiều tính cho tới năm 2050. Khi trời nóng hơn thì nước trong cơ thể sẽ mất nhiều hơn và do đó nguy cơ thành lập sạn thận sẽ cao hơn. Bệnh nhân có dòng họ di truyền sạn thận sẽ bị nguy cơ sạn thận cao hơn nữa.

Nguyên nhân Sạn thân
Khoảng 3% dân sống ở Mỹ bị bệnh sạn thận. Đàn ông bị sạn thận nhiều gấp 3 lần đàn bà, phần lớn ở tuổi từ 20 tới 40. Nếu bạn chỉ ngồi một chỗ làm việc bàn giấy dễ bị sạn thân hơn người làm việc bằng chân tay. Môi trưòng sống xung quanh cũng ảnh hưởng sinh ra sạn thận, thí dụ bạn dễ bị sạn thận nếu sống trong những vùng sa mạc, đồi núi, vùng nhiệt đới, hay trong những ngày tháng vào mùa hè. Ăn uống nhiều chất oxalates, nhiều chất vôi, phosphate, hay purines thường cũng dễ bị sạn thận. Sạn thận thành lập khi cơ thể bị mất nước. Chức năng thận hay đường tiểu hoạt động không bình thường cũng dễ gây sạn thận. Sạn thận nguồn gốc từ chất vôi sẩy ra rất thông thường, chiếm 80%.

Những điều kiện sinh sạn thận là:
Nước tiểu chứa nhiều chất vôi, tiết ra quá 200mg/một ngày. Khoảng 50% bênh nhân có chất vôi bình thường nhưng nếu nước tiểu chứa quá nhiều chất oxalate calcium sẽ sinh sạn thận.
Thường thì có 3 trường hợp chất vôi tăng cao trong nước tiểu: 1) Trước nhất là bởi chất vôi hấp thụ nhiều qua ruột. 2) Chất vôi trong nước tiểu do thận lọt ra ngoài đường tiểu.. 3) Chất vôi trong nước tiểu từ xương mất ra ngoài.
Còn chất vôi tăng cao trong máu là do tuyến phó giáp trạng hoạt động quá mạnh. Môt số nguyên nhân khác cũng làm chất vôi tăng cao trong máu, như tuyến giáp trạng hoạt động cao, bị bệnh bướu nang thượng thận (pheochromocytoma). Đôi khi do bệnh nhân hay nằm yên một chỗ không chịu hoạt động, do tính chất di truyền làm tăng cao chất vôi trong máu, uống thuốc thiazides thường xuyên, trúng độc vì sinh tố A, hay bị bệnh u hạt (granulomatous diseases), v..v..
Độ cường toan cao trong niễu quản cũng là một lý do của bệnh sạn thận (nephrolithiasis), hoặc do muối potassium quá thấp trong máu (hypokalemia), hay bệnh nhân bị chất Chlore cao trong máu (hyperchloremia).
Nếu Uric acid tăng nhiều trong nước tiểu, chẳng hạn bệnh phong thấp (gout) luôn có nước tiểu trong tình trạng độ cường toan cao dễ sinh loại sạn có urate và calcium oxalate.
Vài loại bệnh khác như chứng Crohn, bệnh loét ruột già (ulcerative colitis), trường hợp sau khi mổ thông nối ruột (jejunoileal bypass) hay tiêu chảy kinh niên cũng sinh sạn thận urate.
Đồ ăn chứa nhiều oxalate như rau spinach, nước trà, cà-phê có thể sinh sạn oxalate. Bình thường, oxalate hấp thụ khó khăn qua ruột. Nhưng nếu mắc phải những loại bệnh như viêm ruột, ruột non bị cắt, hay sau khi mổ nối ruột non (jejunoileal), chất oxalate sẽ hấp thụ qua ruột nhiều hơn.
Chất cystine trong nước tiểu do bệnh di truyền gây loại sạn có chất cystine.
Nhiễm trùng sinh ra sạn Struvite là hỗn hợp những hóa chất như magnesium, ammonium và phosphate, đặc biệt do vi trùng Proteus, Klebsiella, Pseudomonas, và Staphyloccocus.
Định bệnh sạn trong nước tiểu:
Tình cờ chụp hình quang tuyến có thể khám phá thấy sạn thận. Bệnh nhân than phiền đau bụng hay đau lưng chuyền xuống dưới và phía đàng trước bụng dưới. Đôi khi ói mửa. Phái nam bị đau bong chuyền xuống tinh hoàn. Phái nữ đau truyền xuống phần sinh dục phía ngoài. Khi sạn thận bị nghẹt sẽ gây đau đớn cực độ. Lúc đó thận có thể bị sưng lớn. Nhưng nếu may mắn sạn lọt được ra ngoài, không bị nghẹt, sẽ đỡ đau hơn.
Chúng ta cần phân biệt sạn thận với bệnh viêm thận (pyelonephritis) hay ung thư thận. Khoảng 80% nước tiểu có máu là do sạn thận, nhưng viêm thận pyelonephritis sinh mủ và làm nhiễm trùng đường tiểu. Chụp hình CT scan và quang tuyến IVP rất cần thiết để định bệnh sạn thận và loại trừ ung thư thận.
Nếu lần đầu tiên bị sạn thận thì cần tìm hiểu nếu bệnh nhân có bệnh di truyền, nghĩa là nếu có ai trong gia đình đã từng bị sạn thận, hay sạn thận do đồ ăn, nước uống, hoặc thuốc dùng hàng ngày. Thử máu để định mức hóa chất calcium và phosphorus, chất uric acid. Nếu chất vôi cao trong máu, cần tìm hiểu lượng kích thích tố phó giáp trạng.
Thử nghiệm để phân chất nước tiểu, đo pH, tinh thể khoáng chất, hay lỡ đường tiểu bị nhiễm trùng. Sạn chất vôi có thể truy tầm bằng phương pháp chụp hình quang tuyến. Nhưng sạn struvite, cystine, urate khó nhìn thấy bằng quang tuyến. Ngoài CT scan, thêm siêu âm để truy tầm sạn thận.
Bệnh nhân bị sạn thận thường xuyên có thể do bệnh tiêu chảy kinh niên, bệnh loãng xương, gẫy xương, phong thấp gout và nhiễm trùng đường tiểu. Bệnh nhân lớn tuổi, trên 65, thường có loại sạn urate, trước đã từng mổ vì bệnh phó giáp trạng, v..v.. , tức là xếp vào loại cơ nguy có sạn thận nhiều hơn bình thường.

Sau hết, chúng ta nên lưu ý vài điều kiện sau đây dễ sinh sạn thận:
Đàn ông bị sạn thận nhiều hơn, gấp 3 lần phụ nữ.
Sống trong những vùng sa mạc, núi, hay vùng nhiệt đới dễ bị sạn thận vào mùa hè.
Những điều kiện tạo sạn thân là bởi chất vôi cao trong nước tiểu và máu, độ cường toan cao trong tiểu quản (tubular acidosis), có nhiều chất uric acid trong nước tiểu, bệnh gout, bệnh tiêu chảy kinh niên, chất oxalate hay cystine cao trong nước tiểu, magnesium giảm thấp trong nước tiểu hay nhiễm trùng Proteus, Klebsiella, Pseudomonas, và Staphylococcus.
Chất calcium tăng nhiều trong nước tiểu.
Và sau hết, phải truy tầm nếu bị bệnh phó giáp trạng hoạt động mạnh hay thấy chất vôi Calcium lên cao trong máu.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Xin mời ghé thăm Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt.

Thứ Ba, 6 tháng 1, 2009

Đừng Bao Giờ Quên

Sự hiện hữu của bạn là món quà cho thế giới này. Bạn là duy nhất và không ai thay thế được bạn. Cuộc đời bạn là tất cả những gì bạn muốn, bạn hãy sống trọn vẹn từng ngày ngay từ bây giờ.

Hãy luôn sống trong những niềm vui, chứ không phải là những phiền toái, và bạn sẵn sàng đương đầu với những gì sẽ đến. Trong bạn hẳn sẽ luôn có quá nhiều câu hỏi, hoài nghi… Nhưng hãy hiểu, hãy dũng cảm… bạn sẽ thành người mạnh mẽ.

Đừng tự giới hạn mình. Những giấc mơ của bạn đang chờ bạn đánh thức và chinh phục. Đừng rời bỏ những quyết định quan trọng để tạo ra cơ hội của ngày mai. Bạn hãy vươn đến đỉnh cao và giá trị của chính mình.

Không có gì lãng phí năng lượng sống cho bằng sự lo lắng. Bạn càng ưu tư bao nhiêu, bạn càng trĩu nặng tâm hồn bấy nhiêu. Đừng cho mọi vấn đề quá nghiêm trọng – hãy sống một cuộc đời “trời quang mây tạnh”, chứ không phải sống trong những âu sầu hối tiếc.

Hãy nhớ rằng một tình yêu nhỏ sẽ không thể tồn tại, hãy nhớ rằng rất nhiều quy luật tuần hoàn là điều không tránh khỏi. Hãy nhớ rằng tình bạn là một sự đầu tư khôn ngoan, và kho báu cuộc đời là chúng ta… được ở bên nhau.

Có sức khỏe và hy vọng và hạnh phúc. Hãy dành thời gian ước nguyện đến một vì sao. Và đừng bao giờ quên… chúng ta đặc biệt đến thế nào!

(Theo Netlaughter)